Aynı yapay zekâ, iki farklı tariften çok farklı kalitede iki uygulama üretebilir. Aradaki fark modelin değil, tarifin farkıdır. İyi haber şu: iyi tarif yazmak öğrenilebilir bir beceri ve birkaç basit kurala dayanır.
Teknolojiyi değil, işi anlat
"Veritabanlı, filtrelenebilir bir tablo istiyorum" deme; "hangi müşterinin borcu ne kadar, tek bakışta göreyim" de. Sen işi anlatınca model doğru teknolojiyi kendisi seçer. Teknolojiyi sen anlatmaya çalışırsan, asıl işi anlatmayı unutursun.
Gerçek dünyandaki kavramları isimlendir
Uygulamanın içinde yaşayacak şeyleri kendi dilinle say: müşteri, randevu, hizmet, fiyat, ödeme. Her biri için hangi bilgileri tuttuğunu ekle — müşteride ad ve telefon, randevuda tarih, saat ve hizmet gibi. Bu liste, uygulamanın veri iskeletine doğrudan dönüşür.
- Bir somut örnek ver: "Ayşe Hanım, salı 14.00, saç kesimi" gibi tek bir gerçek kayıt, sayfalarca açıklamadan daha nettir.
- Kimlerin kullanacağını söyle: sadece sen mi, çalışanların mı, müşterilerin mi?
- Kapsam dışını da yaz: "Ödeme almayacak, sadece kayıt tutacak" gibi bir cümle, gereksiz karmaşayı baştan engeller.
Önce / sonra: iki örnek
Zayıf tarif: "Kafem için bir stok programı olsun." Güçlü tarif: "Kafemde süt, kahve çekirdeği ve şurup gibi malzemelerin stoğunu takip etmek istiyorum. Her malzemenin adı, birimi, eldeki miktarı ve kritik seviyesi olsun; miktar kritik seviyenin altına düşünce listede kırmızı görünsün. Sadece ben ve iki baristam kullanacak. Tedarikçiye sipariş vermeyecek, sadece takip."
Zayıf tarif: "Emlak ofisim için müşteri takibi." Güçlü tarif: "Emlak ofisimde alıcı adaylarını takip etmek istiyorum. Her adayın adı, telefonu, bütçesi, aradığı semt ve son görüşme notu olsun. Adayları 'yeni, görüşülüyor, anlaştı, vazgeçti' aşamalarında göreyim. Örnek: 'Mehmet Bey, 5 milyon bütçe, Karşıyaka, salı günü arandı.' İlan sitelerine bağlanmayacak."
Güçlü tariflerin ortak noktasına dikkat et: iş belli, kavramlar isimli, bir örnek var, kullanıcı belli ve kapsam dışı tek cümleyle çizilmiş. Hepsi bu — teknik tek kelime yok.
Tarifini yazdıktan sonra kendine sor: "Bunu hiç tanımadığım birine versem, ne istediğimi anlar mı?" Cevap evetse, yapay zekâ da anlayacaktır. Şimdi kendi işletmenden bir iş seç ve bu kalıpla bir paragraf yaz.